«زیویه» مشک شکم آهو در آوردن و شکم پاره شده رها کردن آهو رسم جوانمردی نیست .

---

درنیمه اول فروردین 93 در مسیر«سنندج»«سقز» ازچند جای بازدید بعمل آمد و دیدن یکی از این مکان ها من را متأثر نمود . دقیق زمان اذان مغرب من بر بالای تپه ی «زیویه» بودم ولی «بوم» بر دیوارهای آن آواز می خواند و ازغربت آن دیار با بازدید کنندگان شکایت می کرد و آن عریضه هم مدتی مغز مرا به دلیل نرساندن آن آزار می داد من هم خواستم به عنوان یک پیامبر پیام وی را بسیار خلاصه برسانم :

«زیویه» یکی از آثار باستانی است که از شهر «صاحب» در «سقز» و از جاده تکاب هم می توان به آن جا رسید . اگر از جاده تکاب بیایی یک چشم اندارز دیگر که ارزش دیدن دارد آن هم «غار کرفتو »در چهار طبقه که محل اسقرار نسل های گذشته بوده است می توان مشاهد کرد . در کل می توان گفت شخص که قصد دید و بازدید این دو محل داشته باشد می توان  به راحتی در یک مسیر«با یک تیر دو نشانه را بزند»جالب این است درخصوص «غار کرفتو»اقداماتی و امکانت ابتدایی به عنوان یک مکان توریستی صورت گرفته است و بازدیدکنندگان می توانند از آن مکان بازدید بعمل آورند و ارزش دیدن دارد.

در خصوص زیویه که آن هم یکی از جاهای دیدنی است اما بایستی کار کاوشگری روی آن صورت بگیرد نکاتی در خور توجه است. زیویه به دلیل نداشتن اعتبار میراث فرهنگی به حال نیمه کاره باقی مانده است  . نکته حایز اهمیت آن است که چون دیواره های آن بیشتر خشت ناپخته است و خاک آن هم به شیوه نادرست از روی آن جدا شده است به احتمال زیاد در چند سال دیگر به دلیل بارش باران ،باد، سرما و گرما و... دیوارهای آن فرو بریزند و فرسایش پیدا کنند. چندنکته:

-خاک برداری از روی آثار باستانی با بیل ،و گلنک ، فرغون و... شایسته و بایسته نیست بایستی از بیلچه ، قلم مو و.... برای زنده کردن و از دل خاک بیرون آوردن این آثار استفاده کرد اگر قصد زنده کردن آن ها وجود داشته و اهداف دیگری در ذهن کاوشگران وجود نداشته باشد چون آثار بدین شیوه آسیب خواهند دید.

-نیمه رها کردن آثار باعث از بین رفتن آن ها می شود . ما به جای آن که وسیله ای برای آبادانی آن ها باشیم نبایستی زمینه از بین رفتن آن ها را فراهم کنیم.

-می توان به سان دیگر آثار باستانی ایران منطقه پر در آمدی برای آن مناطق باشد. آن گونه که در بیشتر مناطق ایران آثار باستانی چنین نقشی اعمال می کنند. 

- آثار استخراج شده از آن بایستی در همان محله ها بماند و بعنوان یک مکان موزه ای محل دید و بازدید باشد چون ارزش و اعتبار آن در مکان خودش صد چندان خواهد بود.

- در مورد تعدادی از افراد کاوشگر آن نقطه لازم است بگوییم تعدادی به حق خیانت در امانت انجام داده اند و حافظ آن آثار نبوده اند.

-ای کاش این اثر به همان حالت اول باقی می ماند و چنین روزی بر سرش نمی آمد. «شکم آهو دریدن و مشک شکم آهو در آوردن و شکم پاره شده رها کردن آهو رسم جوانمردی نیست .» بر گردیم و به خود بیاییم ایران مال همه ی ایرانیان است و من وتوی ندارد.