ژیانم تاله چون چاره نوسم مه تمانه دراوه
ده رکو مال ماشتن دو قولی گه سگ دراوه
مه رگی خوشه ویستان سه فی بو گیراوه
نه شه ممو نه هه ینی هه مو روژدان کراوه
رضا نباتی
كارشناس ارشد تعلیم و تربیت اسلامی
كارشناس آموزش قرآن دفتر برنامه ریزی و تالیف كتب درسی
و از مولفین كتاب های درسی قرآن دوره ابتدایی
انتظار این بود كه در سال اقتصاد و فرهنگ با عزم ملّی و مدیریت جهادی, درآمد حاصل از انصراف مردم از دریافت یارانه های نقدی به وضعیت معیشت معلمان وزارت آموزش و پرورش هم توجهمی شد. مشكل اصلی وضعیت معیشت معلمان نه مسئله اقتصادی بلكه یك معضل فرهنگی است. برای حل این مشكل امروز باید عزم ملی و مدیریت جهادی داشته باشیم كه فردا خیلی دیر است.
اگر فرهنگیان محترم امروز مانند هر روز دیگر صبوری می كنند و مطالبه ای از نظام ندارند, نه از روی جهل یا بی توجهی و یا عدم نیاز است؛ بلكه داشتن فهم و بصیرت والای ایشان و درك وضعیت حساس كشور از یك سو و حفظ كرامت و عزت نفس ایشان از سوی دیگر مانع بیان مسائل و مشكلات است. لطفاً مسئولان محترم این بزرگواری معلمان را پای چیز دیگری نگذارند؛.
مناسب آن بود كهپس از گذشت 35 سال از پیروزی شكوهمند انقلاب اسلامی حداقل دولت یازدهم دِین خود را به معلمان محترم آموزش و پرورش بپردازد. زیرا فرهنگیان حق بزرگی بر نظام دارند. همواره در طول انقلاب و میادین جبهه و جنگ, راهپیمایی ها, دوران سازندگی, برگزاری انتخابات متعدد و ... حرف اول و آخر را فرهنگیان زده اند و می زنند؛از این رو اگر امروزبه بهبود وضعیت معیشت معلمان توجه شود, قطعاً بركات آن در آینده بسیار نزدیك نصیب كل نظام و تداوم انقلاب خواهد شد.
روزی خواهد آمد كه متولیان نظام این نكته را با تمام وجود باور كنند كه اگر معلم دغدغه معیشت داشته باشد, وضعیت مملكت بهتر از این نخواهد شد. معلم نباید جز تعلیم و تربیت دانش آموزان دغدغه دیگری داشته باشد. این سخن شاید باعث تعجب, خنده و یا ناراحتی برخی خوانندگان ( ! ) را فراهم آورد, ولی در جوامع توسعه یافته این موضوع كاملاً حل شده, مرسوم و معمول است.
به عنوان مثال در كشور هندوستان بیش از 40 میلیون معلم مشغول تدریس هستند. یعنی حدود 40 برابر معلمان ایران؛ آیا می دانید وضعیت معیشت معلمان آن چگونه است؟ چند ساعت كار می كند؟ چند ساعت مطالعه دارد؟ و ... در این كشور یك معلم ابتدایی حدود 36 ساعت كار می كند. 20 ساعت تدرسی و بقیه مطالعه و پژوهش. از نظر معیشت نیز سه برابر یك كارمندعادی حقوق دریافت می كند و تمام وقت در خدمت آموزش و پرورش است و به جز كار معلمی اجازه شغل دیگری ندارد. اما به راستی چرا در كشور ما, معلمان و دبیران، راننده سرویس دانش آموزان همان مدرسه ای هستند كه در آن مشغول تدریس هستند ؟! آیا زیبنده نظام اسلامی است كه معلمانش در ساعات خارج از مدرسه به رانندگی در آژانس ها می پردازند ؟!یا در كار ساخت و ساز و كاسبی هستند؟ چرا برخی معلمان بنا به ضرورت باید شب ها به عنوان دربان و اطلاعات درمانگاه های شبانه روزی تا صبح بیدار باشند و صبح هم به كلاس بروند ؟! آیا در طول یك سال,یك آموزگار و یا دبیر با این میزان دریافتی قدرت مسافرت خانوادگی به یك كشور خارجی را دارد ؟ آموزگاران و دبیران ما چقدر به روز هستند ؟ چقدر به دنبال كسب و كشف علوم و روش های آموزش آن به دانش آموزان هستند ؟ آیا با وضعیت فعلی معیشت معلمان می توان در عمل و نه روی كاغذ به تحقق اسناد تحولی امیدوار بود ؟تا كی ... ؟!
در نظامی كه داعیه دار فرامین قرآن كریم و سنت نبوی و سیره علوی است و تعلیم و تربیت در آن بزرگ ترین رسالت به شمار می رود, چرا باید وضعیت معیشت آن به گونه ای باشد كه حقوقیك سال یكآموزگار آن برابر با حقوق یك ماه آموزگاری در یكی از كشورهای به اصطلاح توسعه یافته باشد ؟كافی است از باب مقایسه نگاهی گذرا به میزان درآمد معلمان در كشورهای دیگر بیندازیم.
ادامه مطلب...
تفاوت آموزش و پرورش ایران و ژاپن
نگاهی به ژاپن
کشور آتشفشانی و زلزلهخیز ژاپن از ۴ جزیزهی بزرگ و ۳۹۰۰ جزیرهی کوچک تشکیل شده است. مساخت ژاپن ۳۷۸ هزار کیلومتر مربع (کمتر از یک چهارم وسعت ایران) و جمعیت آن ۱۲۵ میلیون نفر (تقریبا ۲ برابر ایران) است. بیش از ۶۷ درصد این کشور را کوه و جنگل و ۱۵ درصد آن را زمینهای کشاورزی فرا گرفته است. این کشور فاقد هر گونه منابع طبیعی مثل نفت و گاز است ولی درآمد سرانهی مردم آن ۳۸ هزار دلار (۱۵ برابر ایران) میباشد. این نشانگر آن است که سطح رفاه در این کشور آسیایی از آمریکا و بسیاری از کشورهای اروپایی نیز بالاتر است و توجه به نیروی انسانی و مدیریت آن ، راز توسعه و پیشرفت ژاپن بوده است.
عمر متوسط مردان ژاپنی ۷۸ و عمر متوسط زنان این کشور ۸۵ سال است. (۱۵ سال بیشتر از ایران) دین و آیین مردم ژاپن “شینتو” و “بودایی” است و پیروان این آیینها حدود دو برابر جمعیت ژاپن هستند. زیرا بیشتر مردم این کشور به هر دو آیین معتقدند. “شینتو” مجموعهای از باورهای دیرینهی ژاپنیها است که بر اساس آن کلیهی مظاهر طبیعت ، مانند کوه و ستاره و دریا خدایگان جداگانهای دارند و باید پرستش شوند. طبق آیین “شینتو” روح انسان بعد از مرگ جاودانه باقی میماند اما جهان دیگری وجود ندارد. بنابراین پاداش و کیفری هم برای اعمال آدمی نیست.
آیین بودایی در اواخر قرن ششم پیش از میلاد (۲۶۰۰ سال قبل) توسط بودا و در کشور هند پایهگذاری و از طریق چین و کره به ژاپن راه یافت. طبق آیین بودایی ، روح افراد پس از مرگ به بدن فرد دیگری منتقل میشود و در آنجا برحسب راحتی و سختی زندگی او ، به پاداش یا عقاب میرسد. مهمترین ویژگی مردم ژاپن سخت کوشی ، قناعت ، نظم و روحیهی همکاری و مشارکت آنهاست.
ادامه مطلب...
(نه ورۆز )
نه ورۆز هاتی..؟
هه ر به خێر بیت
گه ر ده هاتی له سه ر ڕێگه ت
چه نده سه ری
بڕاوت دیت
چه نده ده ستی
پەڕاوت دیت
دیتت له شاری
کۆبانی..
گه وره کچانی چه ک
به ده ست
چۆن ببوونه بوومه له رزه
به سه ر دوژمنانی
په ست
پێم بڵێ له شاری شه نگال
چه نده ڕۆڵه ی هه تیوت دیت
قسه ی خۆمان بێ
مام نه ورۆز ئه مساڵ ئه تۆش
په شیمانی..
له و سه فه ره
به ڕه نگ و ڕووت
به جل وبه رگت
جوان دیاره په ره ێشانی
سفره ی حه و سینی
ئه مساڵمان گه ر ببینی
خۆت ده کوژی
سینی یه که مان
(سته مه)
سینی دووهه م
(سه ر بڕینه)
سینی سێهه م
(سووتاندنه)
سینی چوواره م
(سێداره یه)
سینی پێنجه م
(سووکایه تی به به رزی ژن)
سینی شه شم
(سه غیر) و
سینی حه وته م
(سه ر گه ردانی)
مامه نه ورۆز بگه ڕیوه بۆ ڕابردوو
بۆ ئه و ڕۆژانه _با_بردوو
خۆشی مه حاله ده س که وێ
له وڵاته خوێن گرتوویه
بگه ڕێوه بۆ...ڕابردوو "سوپاس له هاوالم بو دیاریت- ر- ب "
گه زیزه لێم زیزه
وه نه و شه په روشه
به یبون بی بوون بو
هه لاله به ساڵه
سویسنه بو سوینه
میخک بوو شیخێک
گه رچنه بم چینه
آنگونه که خود گوید :"ابراهیم افخمی فرزند مرحوم محمو افخم متولد 1301 ه. ش در بوکان به دنیا آمده است و تحصیلات خود را از ابتدا در خدمت پدر و برادرش عبدالله آغاز کرده است و مقدمات صرف و نحو و ادبیات فارسی را در محضر برادر فاضل و دانشمندش حاجی ملا عبدالهادی افخم زاده ادامه داده است و چون در سال 1320 به خدمت نظام اعزام شده ترک تحصیل نموده و در سال 1326 به خدمت دولت [شیر وخورشید سرخ بوکان]در آمده و اکنون به افتخار بازنشستگی نایل شده اند."(تاریخ فرهنگ و ادب مکریان:757)
ابراهیم افخمی شاعر و نویسنده ی برجسته ای درگروه خود است که درهیچ جای اطلاعاتی در مورد آن گزارش نشده است فضای مجازی نیر و تنها معرف وی آثار خود وی است .
ادامه مطلب...
××× نیری و صوفی×××
چوو نه زانیک ووتی له لای نیری
به له با[ب بودن نقطه ]قه گری ، چی بی خیری
په خ ! له به ر ئه م دووسی چله ریشه
هه ر ده لی ریشه تووره ، یک تیشه
× ولامی داوه نیرانه نیری×
جووابی داوه نیریه که به نیرانه
راستی جووابیکی دولیرانه:
ووتی سوفی منم برا نه ک تو
قاتلی ماست و رون و که شک و دو
من بو روله ی به شه ر هه موو گیان خیر
تو چیه سووده که ت / بلی ، پانیر
که لکی تو کامه یه بو خه لکی ؟
هیشتنه وی ریشی زل ٰ نیه که لکی
غه یری ئه م ریشه نیته ئاساریک
جه گه نه گوینی یه به قه د باریک
ریش چ ریشی هیلانه یی رشک
کونه دوو پشکه لانه ی مشک
چه کی فیل و فریوو ته زویره
مالبره شیره نیزه یه تیره
باقه یی فیله داوه ئه م چه پکه
تو ری حیله وبه ترسه وه ک ته پکه
فه خری گه وره ت سه بیله مژدانه
هونه رت ریشه یا ملی ژانه
وورد به وه سوودی زوری من بو گه ل
به ر له هه ر شت پیشه نگی به ر میگه ل
تیسکه که م رانکو وچو غه یی به ر گت
گوشته که م چیشتی شادی و مه رگت
شاخه که م ده سته کیرده ئه ی خیپه
وور گه که م چه نده خوشه بو گیپه
پیسته که م خوش ده که ی بو هه ممانه
یا به سفره ، به مه شکه ، دودانه
وه ختی قاورمه که م وه کوو گیره
بیچوه پانیره کان هه مو تیره
پشکه له م پی بژیوی ته ندوور
سوته نی مدبه قه له گه ل کووره
به خشیشم ، کووره ،گیسکه ٰ، کارژیله
تو بلی چیت هه یه ده که ی پیله ؟
سوودی من بو به شه ر چیها زوره
تو چیه سووده که ت که له بوره؟
ده س له ریشت دری ده باری جن
راست بفرموو که سوفی توی یا من
هه ر که سی نه ی بی که لکی بو خه لکی
ئه فخمی هه ل که نه له بن کلکی (50؛ ص: 56-52)
کاتیک خورره م شه هر و ئابادان گیراوه
سالح ئاباد و ئیلام خو راگر بوون باش وایه
....
ده لین مووسل ۶۰ کات ژمیر
له به رانبه ری داعش خوراگربوو
و لیک پچکرا
...
به لام کوبانی ۶۰ روژ خو راگر ی سه رکه و ت
...
ده لین کوورد سنوور نیشینه
به لام لیم گه رین راستیکه مه وه
کوورد سنور نه شین نین
به لکوو سنووره کانن به رو پشت ده رون
هه تا پال وه کووردانه وه ده ن
هه و ر ره ش کونی گریانی گیراوه
خور هاتاو ر روی سیله دانی نه ماوه
ئاگر داگیر ساوه به لام زور سر داماوه
.بوووووو..
هه لوی باغی رزگاری له پر راو کراوه
ماتم بو ی له گشت سوچ دا گیر ساوه
دایکی رزگاری به و هویه مزگینی پیدراوه
...
ته رمی هه لو له مه لبندیک بزر کراوه
یان سیسالکه که چه له گه ما روی داوه
پیت وانیه وینی فریزو ره گه زی دا کوتراوه
...
هه ستی سیر ده و ماتمه دا روی داوه
ماتم گیران ویکرا به لینی مه ریمیان داوه
ئه م بلینه هوی ترسی هه لوی دز دراوه
....
ماتم گیران به وینه منجل به دل ده کولین
داخو که سه ر به فرمیسک و ئاه ده رژین
....
شین گیر زوور له کو مه ل به روژ ده کرین
به لام به پاراوی ئه مه نه دیترا له م شوین
...
ده زانی بو وا چاره ره شم
شه وی له دایک بونم
مانگ ده ست به دووعا وستا.
...
لام وایه مامانم له کاتی بونم
ته نیا یک بار پشمیبیت
هه والانی به چاده بی
تیکرا دمبین کرابن.
...
یان دایکم له به ر ئیش
پاوانه ی شینی بو نه کردم.
...
یان مورووی وه که زی نه خستم.
...
هوی دیکه ش چاوی پیسه
له کاتی خه وی ناو لانکه.
...
له وانه یه چله وگیر بوومه.
...
یان له روانینی کورپه ییم
لوتیان نه دیم له به ر وردی.
...
واش ده بی باژه له ی کورپه ییم
به ژنی سه منال مردو تف لی نه درابیت.
...
یان چل دانه ی دایکم بو بوونم
نه جوت به لکو تاق هاتبی.
...
واش ده بی له ئالو شه وه منالی
بابم خه نجری له گل به جی ئاودابی.
...
یان شه موله ی شه مموی دایکم
گوبیستی-آ- نه بی -نا- ببی
