پاییزجووانه به لای پیری من
پیری بومنه نه ک بوهه ربین
نه م دی زه ردی له هه رچین
زوردلخوش ده س له گه ردن
هه رمن بوم ده س به گه ردن
دیارده ی زورهیندیکیش هون
مه جال نادربوهه ریک کوتن
روژکورتی سه لایه له ژین
ریک بونی ژین ته ماح برین
فینکه ری له ش لا برینی تین
به حوکمی آیت زوربونی تین
به پیچوانه قه لا بایی زه یتون
ده نگ پی ریخه رگه لا له بن
کوک مالی خوش بوونی ژین
هه ولی زوری به هاروهاوین
وچان ده ری تاقمیک له چین
بالندش رزگارله هه ول فرین
بوکو کردنه وی خوراکی ژین
....
حَمدی اولوکایا، موسس و مدیرعامل شرکت «چُبانی» است که در طول شش سالی که از آغاز فعالیتش میگذرد، حدود 20 درصد از بازار 5/6 میلیارد دلاری ماست در آمریکا را در کنترل خود گرفته است.
نام آقای اولوکایا که کرد ترکیه است، در فهرست میلیاردرهای سال 2013 مجله فوربس قرار دارد.
فایننشیال تایمز در گزارشی که در مورد اولوکایا و شرکت تحت مدیریتش نوشته آورده است موسسه چُبانی در مجموع حدود 2000 کارمند در استخدام خود دارد و محصول خود را در دو کارخانه که بزرگ ترین مراکز تولید ماست در جهان هستند، تولید می کند. چُبانی پر فروش ترین ماستی است که در بازار آمریکا به فروش می رسد.
حمدی اولوکایای 41 ساله می گوید راز موفقیتش بازگشت به موضوعات اساسی و اولیه در شناخت بازار و پیروی از غریزه خود بوده است.
وی سال 2005 به این اندیشیده است که گرچه ماست های آمریکا، عمدتا ماست میوه ای و ماست های شیرین آغشته به شکر هستند، ماست واقعی همان ماستی است که در مناطقی مثل کوهستان های مناطق کردنشین تولید و مصرف می شود و قاعدتا باید چنین محصولی بسیار بهتر از ماست های شیرین به فروش برسد.
وی با دریافت یک وام یک میلیون دلاری از اداره کمک به تجارت های خرد در آمریکا توانست اولین کارخانه خود را خریداری کند.
پس از آن آقای اولوکایا مصطفی دوئان، یک کارشناس با تجربه ماست بندی را از ترکیه به آمریکا آورد. آنها به مدت 18 ماه انواع ماست های محصول آمریکا و ماست های وارداتی را آزمایش کرده و بالاخره روش ویژه ماست بندی خود را تثبیت کردند.
آنها می دانستند بازار آمریکا به ماست شیرین عادت کرده، ولی از خلال صحبت با مصرف کنندگان متوجه شدند بسیاری از آنها ماست های طبیعی را که در کشورهای اروپایی و خاورمیانه رایج
است ترجیح می دهند.
آقای اولوکایا در عین حال به این نکته نیز توجه کرد که الگوی مصرف مواد غذایی در آمریکا به سمت مواد طبیعی و کاستن از شکر و مواد مصنوعی گرایش پیدا کرده است. همین نکات ساده راز موفقیت بنای امپراتوری ماست بندی در آمریکا بود.
حمدی اولوکایا در حال حاضر در آمریکا صاحب دو کارخانه است؛ یکی کارخانه ای قدیمی در ایالت نیوجرسی که سابقا به شرکت تولید کننده محصولات غذایی «کرَفت» تعلق داشت و دیگری کارخانه جدیدی که با هزینه 450 میلیون دلار در ایالت آیداهو احداث شده است.
موسسه چُبانی سال 2011 یک کارخانه دیگر نیز در اتریش راه اندازی کرد و بسرعت به سومین تولید کننده ماست در آن کشور بدل شد. این مؤسسه در نظر دارد که امسال فعالیت های خود را در بریتانیا آغاز کند.
حمدی اولوکایا نمونه ای از مهاجرانی است که به آمریکا مهاجرت کرده و سرنوشتی موفق و برجسته برای خود رقم زده اند و به قول معروف «آرزوی آمریکایی» در مورد آنها محقق شده است.
در شرایطی که باراک اوباما قصد دارد قوانین و شرایط مهاجرت به آمریکا را به شکلی بنیادین اصلاح کند، مدافعان این طرح افرادی مانند آقای اولوکایا را نماد مهاجران موفقی می دانند که با نوآوری های اقتصادی به رونق بازار کار و تولید در جامعه آمریکا کمک کرده اند.
ژیانم تاله چون چاره نوسم مه تمانه دراوه
ده رکو مال ماشتن دو قولی گه سگ دراوه
مه رگی خوشه ویستان سه فی بو گیراوه
نه شه ممو نه هه ینی هه مو روژدان کراوه
رضا نباتی
كارشناس ارشد تعلیم و تربیت اسلامی
كارشناس آموزش قرآن دفتر برنامه ریزی و تالیف كتب درسی
و از مولفین كتاب های درسی قرآن دوره ابتدایی
انتظار این بود كه در سال اقتصاد و فرهنگ با عزم ملّی و مدیریت جهادی, درآمد حاصل از انصراف مردم از دریافت یارانه های نقدی به وضعیت معیشت معلمان وزارت آموزش و پرورش هم توجهمی شد. مشكل اصلی وضعیت معیشت معلمان نه مسئله اقتصادی بلكه یك معضل فرهنگی است. برای حل این مشكل امروز باید عزم ملی و مدیریت جهادی داشته باشیم كه فردا خیلی دیر است.
اگر فرهنگیان محترم امروز مانند هر روز دیگر صبوری می كنند و مطالبه ای از نظام ندارند, نه از روی جهل یا بی توجهی و یا عدم نیاز است؛ بلكه داشتن فهم و بصیرت والای ایشان و درك وضعیت حساس كشور از یك سو و حفظ كرامت و عزت نفس ایشان از سوی دیگر مانع بیان مسائل و مشكلات است. لطفاً مسئولان محترم این بزرگواری معلمان را پای چیز دیگری نگذارند؛.
مناسب آن بود كهپس از گذشت 35 سال از پیروزی شكوهمند انقلاب اسلامی حداقل دولت یازدهم دِین خود را به معلمان محترم آموزش و پرورش بپردازد. زیرا فرهنگیان حق بزرگی بر نظام دارند. همواره در طول انقلاب و میادین جبهه و جنگ, راهپیمایی ها, دوران سازندگی, برگزاری انتخابات متعدد و ... حرف اول و آخر را فرهنگیان زده اند و می زنند؛از این رو اگر امروزبه بهبود وضعیت معیشت معلمان توجه شود, قطعاً بركات آن در آینده بسیار نزدیك نصیب كل نظام و تداوم انقلاب خواهد شد.
روزی خواهد آمد كه متولیان نظام این نكته را با تمام وجود باور كنند كه اگر معلم دغدغه معیشت داشته باشد, وضعیت مملكت بهتر از این نخواهد شد. معلم نباید جز تعلیم و تربیت دانش آموزان دغدغه دیگری داشته باشد. این سخن شاید باعث تعجب, خنده و یا ناراحتی برخی خوانندگان ( ! ) را فراهم آورد, ولی در جوامع توسعه یافته این موضوع كاملاً حل شده, مرسوم و معمول است.
به عنوان مثال در كشور هندوستان بیش از 40 میلیون معلم مشغول تدریس هستند. یعنی حدود 40 برابر معلمان ایران؛ آیا می دانید وضعیت معیشت معلمان آن چگونه است؟ چند ساعت كار می كند؟ چند ساعت مطالعه دارد؟ و ... در این كشور یك معلم ابتدایی حدود 36 ساعت كار می كند. 20 ساعت تدرسی و بقیه مطالعه و پژوهش. از نظر معیشت نیز سه برابر یك كارمندعادی حقوق دریافت می كند و تمام وقت در خدمت آموزش و پرورش است و به جز كار معلمی اجازه شغل دیگری ندارد. اما به راستی چرا در كشور ما, معلمان و دبیران، راننده سرویس دانش آموزان همان مدرسه ای هستند كه در آن مشغول تدریس هستند ؟! آیا زیبنده نظام اسلامی است كه معلمانش در ساعات خارج از مدرسه به رانندگی در آژانس ها می پردازند ؟!یا در كار ساخت و ساز و كاسبی هستند؟ چرا برخی معلمان بنا به ضرورت باید شب ها به عنوان دربان و اطلاعات درمانگاه های شبانه روزی تا صبح بیدار باشند و صبح هم به كلاس بروند ؟! آیا در طول یك سال,یك آموزگار و یا دبیر با این میزان دریافتی قدرت مسافرت خانوادگی به یك كشور خارجی را دارد ؟ آموزگاران و دبیران ما چقدر به روز هستند ؟ چقدر به دنبال كسب و كشف علوم و روش های آموزش آن به دانش آموزان هستند ؟ آیا با وضعیت فعلی معیشت معلمان می توان در عمل و نه روی كاغذ به تحقق اسناد تحولی امیدوار بود ؟تا كی ... ؟!
در نظامی كه داعیه دار فرامین قرآن كریم و سنت نبوی و سیره علوی است و تعلیم و تربیت در آن بزرگ ترین رسالت به شمار می رود, چرا باید وضعیت معیشت آن به گونه ای باشد كه حقوقیك سال یكآموزگار آن برابر با حقوق یك ماه آموزگاری در یكی از كشورهای به اصطلاح توسعه یافته باشد ؟كافی است از باب مقایسه نگاهی گذرا به میزان درآمد معلمان در كشورهای دیگر بیندازیم.
ادامه مطلب...
تفاوت آموزش و پرورش ایران و ژاپن
نگاهی به ژاپن
کشور آتشفشانی و زلزلهخیز ژاپن از ۴ جزیزهی بزرگ و ۳۹۰۰ جزیرهی کوچک تشکیل شده است. مساخت ژاپن ۳۷۸ هزار کیلومتر مربع (کمتر از یک چهارم وسعت ایران) و جمعیت آن ۱۲۵ میلیون نفر (تقریبا ۲ برابر ایران) است. بیش از ۶۷ درصد این کشور را کوه و جنگل و ۱۵ درصد آن را زمینهای کشاورزی فرا گرفته است. این کشور فاقد هر گونه منابع طبیعی مثل نفت و گاز است ولی درآمد سرانهی مردم آن ۳۸ هزار دلار (۱۵ برابر ایران) میباشد. این نشانگر آن است که سطح رفاه در این کشور آسیایی از آمریکا و بسیاری از کشورهای اروپایی نیز بالاتر است و توجه به نیروی انسانی و مدیریت آن ، راز توسعه و پیشرفت ژاپن بوده است.
عمر متوسط مردان ژاپنی ۷۸ و عمر متوسط زنان این کشور ۸۵ سال است. (۱۵ سال بیشتر از ایران) دین و آیین مردم ژاپن “شینتو” و “بودایی” است و پیروان این آیینها حدود دو برابر جمعیت ژاپن هستند. زیرا بیشتر مردم این کشور به هر دو آیین معتقدند. “شینتو” مجموعهای از باورهای دیرینهی ژاپنیها است که بر اساس آن کلیهی مظاهر طبیعت ، مانند کوه و ستاره و دریا خدایگان جداگانهای دارند و باید پرستش شوند. طبق آیین “شینتو” روح انسان بعد از مرگ جاودانه باقی میماند اما جهان دیگری وجود ندارد. بنابراین پاداش و کیفری هم برای اعمال آدمی نیست.
آیین بودایی در اواخر قرن ششم پیش از میلاد (۲۶۰۰ سال قبل) توسط بودا و در کشور هند پایهگذاری و از طریق چین و کره به ژاپن راه یافت. طبق آیین بودایی ، روح افراد پس از مرگ به بدن فرد دیگری منتقل میشود و در آنجا برحسب راحتی و سختی زندگی او ، به پاداش یا عقاب میرسد. مهمترین ویژگی مردم ژاپن سخت کوشی ، قناعت ، نظم و روحیهی همکاری و مشارکت آنهاست.
ادامه مطلب...
(نه ورۆز )
نه ورۆز هاتی..؟
هه ر به خێر بیت
گه ر ده هاتی له سه ر ڕێگه ت
چه نده سه ری
بڕاوت دیت
چه نده ده ستی
پەڕاوت دیت
دیتت له شاری
کۆبانی..
گه وره کچانی چه ک
به ده ست
چۆن ببوونه بوومه له رزه
به سه ر دوژمنانی
په ست
پێم بڵێ له شاری شه نگال
چه نده ڕۆڵه ی هه تیوت دیت
قسه ی خۆمان بێ
مام نه ورۆز ئه مساڵ ئه تۆش
په شیمانی..
له و سه فه ره
به ڕه نگ و ڕووت
به جل وبه رگت
جوان دیاره په ره ێشانی
سفره ی حه و سینی
ئه مساڵمان گه ر ببینی
خۆت ده کوژی
سینی یه که مان
(سته مه)
سینی دووهه م
(سه ر بڕینه)
سینی سێهه م
(سووتاندنه)
سینی چوواره م
(سێداره یه)
سینی پێنجه م
(سووکایه تی به به رزی ژن)
سینی شه شم
(سه غیر) و
سینی حه وته م
(سه ر گه ردانی)
مامه نه ورۆز بگه ڕیوه بۆ ڕابردوو
بۆ ئه و ڕۆژانه _با_بردوو
خۆشی مه حاله ده س که وێ
له وڵاته خوێن گرتوویه
بگه ڕێوه بۆ...ڕابردوو "سوپاس له هاوالم بو دیاریت- ر- ب "
گه زیزه لێم زیزه
وه نه و شه په روشه
به یبون بی بوون بو
هه لاله به ساڵه
سویسنه بو سوینه
میخک بوو شیخێک
گه رچنه بم چینه
آنگونه که خود گوید :"ابراهیم افخمی فرزند مرحوم محمو افخم متولد 1301 ه. ش در بوکان به دنیا آمده است و تحصیلات خود را از ابتدا در خدمت پدر و برادرش عبدالله آغاز کرده است و مقدمات صرف و نحو و ادبیات فارسی را در محضر برادر فاضل و دانشمندش حاجی ملا عبدالهادی افخم زاده ادامه داده است و چون در سال 1320 به خدمت نظام اعزام شده ترک تحصیل نموده و در سال 1326 به خدمت دولت [شیر وخورشید سرخ بوکان]در آمده و اکنون به افتخار بازنشستگی نایل شده اند."(تاریخ فرهنگ و ادب مکریان:757)
ابراهیم افخمی شاعر و نویسنده ی برجسته ای درگروه خود است که درهیچ جای اطلاعاتی در مورد آن گزارش نشده است فضای مجازی نیر و تنها معرف وی آثار خود وی است .
ادامه مطلب...
××× نیری و صوفی×××
چوو نه زانیک ووتی له لای نیری
به له با[ب بودن نقطه ]قه گری ، چی بی خیری
په خ ! له به ر ئه م دووسی چله ریشه
هه ر ده لی ریشه تووره ، یک تیشه
× ولامی داوه نیرانه نیری×
جووابی داوه نیریه که به نیرانه
راستی جووابیکی دولیرانه:
ووتی سوفی منم برا نه ک تو
قاتلی ماست و رون و که شک و دو
من بو روله ی به شه ر هه موو گیان خیر
تو چیه سووده که ت / بلی ، پانیر
که لکی تو کامه یه بو خه لکی ؟
هیشتنه وی ریشی زل ٰ نیه که لکی
غه یری ئه م ریشه نیته ئاساریک
جه گه نه گوینی یه به قه د باریک
ریش چ ریشی هیلانه یی رشک
کونه دوو پشکه لانه ی مشک
چه کی فیل و فریوو ته زویره
مالبره شیره نیزه یه تیره
باقه یی فیله داوه ئه م چه پکه
تو ری حیله وبه ترسه وه ک ته پکه
فه خری گه وره ت سه بیله مژدانه
هونه رت ریشه یا ملی ژانه
وورد به وه سوودی زوری من بو گه ل
به ر له هه ر شت پیشه نگی به ر میگه ل
تیسکه که م رانکو وچو غه یی به ر گت
گوشته که م چیشتی شادی و مه رگت
شاخه که م ده سته کیرده ئه ی خیپه
وور گه که م چه نده خوشه بو گیپه
پیسته که م خوش ده که ی بو هه ممانه
یا به سفره ، به مه شکه ، دودانه
وه ختی قاورمه که م وه کوو گیره
بیچوه پانیره کان هه مو تیره
پشکه له م پی بژیوی ته ندوور
سوته نی مدبه قه له گه ل کووره
به خشیشم ، کووره ،گیسکه ٰ، کارژیله
تو بلی چیت هه یه ده که ی پیله ؟
سوودی من بو به شه ر چیها زوره
تو چیه سووده که ت که له بوره؟
ده س له ریشت دری ده باری جن
راست بفرموو که سوفی توی یا من
هه ر که سی نه ی بی که لکی بو خه لکی
ئه فخمی هه ل که نه له بن کلکی (50؛ ص: 56-52)