امثال نبوی

---

) – «آفَة العِلم الخَلاَء ». (ت/18) : (آفت علم دوری از آن است).

هر آن کس که دانش فرامــــوش کنــد       

         زبان را بــه گفتار خامـــش کنـــــد    (فردوسی،1375 : 8/118)

قـول را نیست ثوابی،چوعمل نیست برو

         ایزد از بهرعمل کرد تو را وعـده ثواب     (ناصر خسرو،1386: 100)                      

علم را جزکه عمل بنده ندیده است حکیم

         علم را کس نتوانــدکه ببندد به طـناب    (همان : 100)

علم و عـمل ورز که مــــردم به حـشر

         ز آتش جاویــــد بــدین دو، رهاست     (همان: 112)

جان مردم را دو قوّت بینم از علم و عمل

         چون درختی کش عمل برگ است وزعلم است بار (همان: 250) 

قول و عـمل چون به هم آمـــد بدانک

         رسته شدی از تن غــــدّار خـــویش   ( همان : 292)

با عــمل مرعلــم دیـــن را راست دار

         آن از این کـمتر مکـــن یک خردلــه    (ناصر خسرو،1386: 423)

چـــو دانش جــویــد و دانش پسندد

         بیامـــــوزد پس آن را کار بنــــــدد   (گرگانی ، 1349: 6)    

هرکه علـــــمی دارد و نبـــــود برآن

         از طریــق عـــــقل باشــــد برکران    (عطار، 1373: 73)

وگر دانش بــــــــود کردار نــــبود

         ترا  و دانشــت را بــــار نبـــــــود    (عطار، 1386: 141) 

چــو علمت هست در علمت عمل کن

         پس از علم و عمـل ، اسرار حـل کـن     (همان: 142) 

کسی کاو دانــــد و کارش نـبنــــدد

         بر او بگری ، که او بر خــویش خنـدد      (همان: 142) 

قــــول و فعــــل بی تناقض بایـدت

         تا قبــــول انــدر زمان پیش آیــدت    (مولوی، 1389: 720)                                   

تن به جــاه و بــــمال چست شـــود

         دین بعلم و عمـــل درست شـــــود (اوحدی مرغه ای،1340: 590) 

 عـــالمی را که گـفت باشــــد و بس              

        هرچه گویـــــد نگیرد انــــدر کس   (همان: 73)

علـــــم چــــندان که بیشترخــوانی

        چـــــون عمـــل در تو نیست نادانی    (سعدی،1382: 146)

نه مـــــحقق بـــــود نه دانشمنــــد

         چــار پایی بر او کتــــــابی چنــــد   (همان: 146) 

در عمل کــوش و هر چه خـواهی پوش

        تاج بر ســر نــــه و علـــم بر دوش   ( همان : 55)

گرهـــــمه علم عالـــــمت باشــــد

        بی عمـــــــل مـــدّعی و کــــذّابی   ( همان : 772)

از من بگـــــوی عالم تفـسیرگـوی را

        گر در عمـــل نکــوشی نادان مفسّری    (همان: 775)

بار درخت علم نـــــدانم بجز عـــمل

        با علم اگر عمـــل نکنی شاخ بی بـری    ( همان : 775)

شرف مردم به علم است وکرامت به سجود    

        نیست بی علم وعمل هیچ کس را مقدار   (ابن یمین، 1344: 424)

علم چــــــو دادت ز عــمل سرمـپیچ

        دانش بی کار نـیــــــرزد به هیــــچ   (جامی ، 1386: 421)

چـــو کسب علم کردی در عمل کوش

        که علم بی عمل زهـری است بر دوش     (همان : 741)

 بـــــــکار آر علمی که آمـــــوختی

        مـکش مشعلی را کــــــه افـروختی     (همان : 979) 

چـــــو دانش بسـوی کنش رهبر است

        کنش مایـــــه ی دانش دیگـــر است    (همان: 979)