يادگاري ازبين رفته ازغرب ايران زمين
در غرب نگین استان آ.غ - شهرستان مهاباد- پارک زیبا و چشم اندازی به نام
پارک ملت احداث شده است که هر روز تعدادی زیادی از گردش گران داخلی
و خارجی را به سمت خود می کشاند و جز جاذبه های گردشگری شهرستان
مهاباد به حساب می آید.
پارک مذکور قبلاً باغی بوده است به نام « باغ میکاییل»، آن هم بدان دلیل
به این نام معروف شده است که پدر «میکاییل» خواننده ی مهابادی در آن
مکان باغبان بوده است و فرزند ایشان یعنی« میکاییل» که در حال حاضر در
خارج از کشور می باشند در آن باغ با جوانان به تفریح رفته و هر آن گاهی نیز
در آن مکان ترانه های زیبایش با آن صدای دلنوازش شاخ و برگ و غار رو به
رویش را نوازش نموده است .در آن باغ که به سال های اوایل انقلاب بر می
گردد و چند سالی بعد از انقلاب نیز وجود داشت درختان تناوری از چنار و گردو
و ... و جود داشت و و از کنار آن رود مهاباد که جای شنای جوانان بود جاری
بود، در حال حاضر نیز هر دید و بازدیدی از آن مکان تداعی آن فضای سنتی
می باشد.
علاوه بر پارک زیبا ، پلی زیبا روی آن رود خانه ساخته اند که یاد بودی از پل
زیبای «پل سرخ » است و آقای «محمود پدارم » در باره آن چنین نوشته اند:
وقتيكه بياد (بداغ سلطان) مرد خيّر و نيكوكاري كه عمر خود را صرف آسايش مردم كرد ميافتم و گنبد درهم و ترك برداشته آرامگاه او از برابر ديگانم ميگذرد با خود فكر ميكنم و ميگويم بيچاره چه رنجي رامتحمل شد تا توانست پلي براي عبورومرو خلقالله بسازد، هم احساني درراه خدا و حق و هم يك نام ديگر بر شناسنامة آثار ايران.
اين پل تاريخي و قديمي كه اكنون ازبين رفته است مشهور به (پل سرخ) و ميعادگاه جوانان رشيد مهابادي در روزهاي گرم و تفآلود تابستان بود. بنابقولي زيربناي اين پل تاريخي يادگار عهد هخامنشي بوده است، اما آنچه از اقوال مردم آن سامان و تاريخ اجتماعي اين منطقه كاملأ روشن است اينكه درسال 1079 ه.ق در زمان جلوس شاه سليمان صفوي ولي منطقة مكريان كردستان(1) شخصي بنام (بداغ سلطان) كه در حقيقت رئيس حكومت وقت اين ناحيه بود امر به ايجاد چند پل، مسجد و راههاي ارتباطي نمودكه متأسفانه بعلت جنگهاي مكرر ايران و عثماني فرصت زيادي براي اين امر پيدا نشد، از آثار باقيمانده از آندوره مسجد جامع، پل سرخ و پل بداغ سلطان و ... است. مسجد جامع كه بنام مدرسة شاهسليمان نيز موسم است هنوز مورد استفادة مردم و با شبستان زيبايش ازجمله مساجد زيباي منطقه غرب و شمالغرب است.
دربارة پل سرخ دركتاب (مهاباد ديروز و امروز) منشره ازطرف شهرداري مهاباد سال 1351 صفحة ششم چنين آمده:
«بوداق سلطان(2) پسر شيرخان در 1038 ه.ق ابتدا در (ميرآواي نعليني) ساكن شد و سپس محل امروزي مهاباد را كه در آنزمان (ساوجبلاغ) ناميده شده بعنوان مركز قلمرو مكري انتخاب كرد،او اقدامات مهمي براي عمران و آبادي بعمل آورد، در ساوجبلاغ يك قنات وبر روي رودخانة ساوجبلاغ سه بند بنامهاي بند لج، بند دارلك و بند طرفين پلس سرخ(1079) و مسجد جامع (1089) و كاروانسرا و حمام (كه اكنون ازبين رفته است) تأسيس كرد.»
بااحداث سد شاهپور اول اين پل تاريخي ازبين رفت، يعني آنرا ازبين بردند، اما چرا؟ آيا جلو عمليات بهرهبرداري از سد را گرفته بود؟ آيامزاحم رفتوآمد و بهرصورت چيزي اضافي بود؟ در تصوير بخوبي ملاحظه ميشود كه سد احداثي درپشت پل واقع شده است و نه تنها پل هيچگونه ممانعتي براي ساختمان سد ايجاد نميكرد بلكه خود نقطة اتصالي بين طرفين رودخانه بود وبخوبي رفتوآمد از روي آن ميسر بود. ملاحظه ميفرمائيد براثر يك بياطلاعي ساده و يا يك ندانم كاري كوچك چه لطمههائي به آثار پرافتخار اين پهنة تاريخي ميزنند؟ دراينجا اين سؤال پيش ميآيد اصولأ بعضيها چه خصومتي با بناهاي تاريخي دارند كهبدون مطالعه درراه انهدام آن هيچ باكي ندارند؟ اگر آگاهي سريع و بموقع سازمان ملي حفاظت آثار باستاني نبود عين همين عمل با اندك تفاوتي در مجراي سد احداثي داريوش در فارس بوقوع پيوسته بود و هماكنون آثار باستاني (درودزن) كه در ساحل رودخانةكر بالاتر از قرية (درودزن) قرار دارد در زير خروارها خاك نهفته بود.
بهرحال پل سرخ ازبين رفت اما اين وظيفه براي فردفرد ماباقيست كه بكوشيم تا چنين صحنههاي غمانگيزي درهيچ نقطة اين مرزوبوم كه هر وجبش گوهري از آثار گذشته را در دل دارد تكرار نگردد.
1- «بداغ سلطان»: کاربرد محاوه ای بداق سلطان کردهای مکریانی است.
